Systeemdenken voor wereldburgerschaps educatie

Hoe kan je met leerlingen concreet werken rond duurzaamheidsthema’s en dit structureel verankeren als deel van wereldburgerschapseducatie in de lerarenopleiding?

Systeemdenken voor wereldburgerschapseducatie is een project waarin Djapo, samen met de lerarenopleidingen kleuter- en lager onderwijs van Vives en Howest werkt rond systeemdenken aan de hand van duurzaamheidsthema’s’ met de bedoeling om dit structureel te verankeren in de lerarenopleidingen.

Waarom systeemdenken?

Thema’s binnen duurzaamheid en wereldburgerschap zijn vaak te complex om in één oogopslag te begrijpen. Systeemdenken leent zich uitstekend als sleutelvaardigheid voor wereldburgerschapseducatie.

Zo kan je met werkvormen en lessen gebaseerd op systeemdenken thema’s als klimaat, fair trade, voedselverspilling visualiseren en in kaart brengen wat de oorzaken en gevolgen zijn. Je ziet ook hoe de onderdelen zich verhouden tot het geheel en je leert kijken vanuit verschillende perspectieven. Systeemdenken laat ook zien hoe gebeurtenissen op verschillende plekken in de wereld elkaar beïnvloeden.

Bovendien is het erg onzeker wat goede oplossingen zijn voor de uitdagingen van vandaag en morgen. Daarom is het belangrijk dat leerkrachten niet zelf oplossingen voorkauwen voor kinderen, maar dat zij kinderen zelf leren denken over mogelijke oplossingen. Dat zelf leren denken en inzicht krijgen in de thema’s van wereldburgerschap, kan in het onderwijs op een vernieuwende manier aangebracht worden via werkvormen systeemdenken.

Wat houdt het project in?

Djapo wil systeemdenken steeds verfijnder integreren in een aantal lerarenopleidingen door te werken met docenten en studenten tijdens demonstratielessen, nascholingen en tijdens de stages van studenten.

Een kernteam van docenten wordt gevormd in systeemdenken en maakt deel uit van een klankbordgroep. In alle hogescholen die bij het project betrokken zijn, worden studenten van het tweede jaar BaKO en BaLO ingewijd in de vaardigheid door nascholingen en demolessen. Een aantal studenten zal zich meer verdiepen door onderzoek te doen aan de hand van een bachelorproef, door deel te nemen aan proeftuinen en/of door deel uit te maken van de klankbordgroep.

Dit is een project samen met studenten en docenten van de lerarenopleiding kleuter (BAKO) en lager (BALO) van Kortrijk Vives, BALO van Torhout Vives, BAKO en BALO van Brugge Vives en BAKO en BALO van Brugge Howest.

Ook Join for Water (Protos), Studio Globo, Oxfam Wereldwinkels, Kleur Bekennen en Kruit zijn partner in dit project. Het kwam tot stand met steun van de provincie West-Vlaanderen.

Bekijk ook:

Systeemdenken, hoe doe je dat precies?
Wat is systeemdenken?
Meer over Djapo