Stappentrein

Je hebt het in de klas over zwerfvuil, plastic soep of het belang van bijen en wilt samen met de leerlingen een oplossing bedenken. Nadenken over de chronologie van de gebeurtenissen helpt daarbij.
Wat zou er bijvoorbeeld gebeuren als je een element uit je verhaal weghaalt? Of als je de volgorde verandert?

Maak je denken zichtbaar

Een Stappentrein is een visueel denkinstrument dat je denken zichtbaar maakt. Het biedt een structuur die stimuleert om handelingen of gebeurtenissen die elkaar opvolgen te onderzoeken.

Een Stappentrein laat je:

  • een denkvraag formuleren
  • mogelijke stappen benoemen en ordenen
  • het eindresultaat en denkproces evalueren
  • verder denken

Wil je dit zelf proberen in de klas?

Je kan dit makkelijk zelf doen in je klas. We leggen het stap voor stap uit.

Voorbeeld: Een appelboom in de tuin

Stel dat je een appelboom in de tuin wilt planten. Hoe pak je dat aan? Onderzoek het samen met je kleuters. Waar moet je allemaal aan denken? En in welke volgorde doe je die dingen dan? Volg de ideeën van de kleuters en maak er een visuele voorstelling van met de Stappentrein.

Voorbeeld: Een gerecht maken

Samen met de leerlingen aan het koken slaan met kastanjes, hoe pak je dat aan? Welke stappen zijn er en hoe volgen die elkaar op? Onderzoek de chronologie van het hele gebeuren, door gemeenschappelijk na te denken over de verschillende stappen die jullie te wachten staan.

Voorbeeld: Vaderdag

Al een idee voor Vaderdag? We fluisteren je geen concrete tips voor cadeautjes in, maar laten wel graag zien hoe je ideeën voor duurzame cadeautjes kan bedenken. (Uiteraard ook toe te passen om mama, meter, peter, oma, vake, vriend, buur … in de bloemetjes te zetten.)

Voorbeeld: Wereldwaterdag

Hoe pak je een project rond Wereldwaterdag aan in de klas? Met een Stappentrein kan je samen met je leerlingen overlopen wat de stappen zijn die gezet moeten worden in een project. Het geeft een visueel beeld van wat al geweest is, wat er nog te gebeuren staat, op welke termijn we moeten denken en wat het einddoel van het project is.

Voorbeeld: Afvalvrij carnavalskostuum

Wil je met carnaval origineel en duurzaam uit de hoek komen? Een interessant idee, maar hoe werk je dat uit? De Stappentrein is een visueel denkinstrument waarmee je je denkproces in beeld kan brengen. Hieronder zie je dat proces bij de vraag ‘Hoe maak je een afvalvrij carnavalskostuum?’ Van observeren tot selecteren, brainstormen, evalueren en perfectioneren.

Voorbeeld: Grensoverschrijdend gedrag

Stel je voor: je ziet ongepast gedrag en wil het slachtoffer helpen. Wat zou je kunnen doen? Volg het denkproces:

Bekijk ook:

Meer over dit onderwerp lees je op de website van Onderwijs Vlaanderen
Kinderen en jongeren kunnen met vragen over grensoverschrijdend gedrag terecht bij Awel
Meer over denkonderwijs
Meer over Djapo