Procesbegeleiding in 5 vragen

Wat mag je verwachten van een procesbegeleiding? Collega Kristien De Frenne, medewerker training, coaching en advies:

1. Wat is het precies?

“Een procesbegeleiding of traject speelt op lange termijn en heeft als doel een verandering te initiëren. Hoeveel tijd daarvoor nodig is, wat de exacte uitkomst zal zijn, welke weg we zullen bewandelen, dat weet niemand vooraf. Er is dus geen vast format. Soms vragen scholen om eenmalig geïnspireerd te worden. Ook dat kan nuttig zijn, maar het doel daarvan is helemaal anders.”

2. Welke thema’s kunnen aan bod komen?

Kristien: “De onderwerpen kunnen heel breed gaan en liggen in de lijn van waar Djapo voor staat: kinderen en jongeren empoweren zodat ze mee vorm kunnen geven aan een duurzame samenleving. Hoe implementeer je Kinderrechten in je dagelijkse schoolwerking? Hoe zetten we meer in op duurzaamheid? Hoe voeren we de SDG’s (Duurzame Ontwikkelingsdoelen) in op school? Wat met de nieuwe eindtermen rond systeemdenken? Hoe worden we een open, brede school? Hoe betrekken we de kinderen meer bij de werking van de school? Het zijn allemaal open vragen, waarop elke school een ander antwoord zal vinden. Elk team geeft zo’n verandering immers op zijn manier vorm.”

3. Wat is de rol van Djapo in het proces?

Kristien: “We zijn bovenal facilitator, maar kunnen ook switchen naar de rol van adviseur of expert. We brengen eerst samen met de school in kaart wat er al is en waar de noden liggen. Dan gaan we met het team aan de slag om de gewenste doelen te bereiken. Een participatieve aanpak vinden we dus belangrijk. Wij kauwen niks voor en zeggen niet: die weg moet je volgen. Nee, we gaan echt samen op pad. We leren de leraren vaardigheden rond creatief denken, het verkennen van verschillende perspectieven… Die kunnen ze ook meteen in de klas met de leerlingen toepassen. En ondertussen zijn ze zelf ook aan het reflecteren.”

4. Heb je tips voor scholen die met een begeleiding willen starten?

Kristien: “Als school moet je tijd en ruimte kunnen en willen vrijmaken hiervoor. Leraren zijn overbevraagd. Dan nog eens toetreden tot een werkgroep vraagt een serieus engagement. Het helpt als de school dan prioriteiten durft te stellen en leraren uit de kerngroep hier bijvoorbeeld lesvrij voor maakt. Dat de directeur mee in het kernteam zit, is ook essentieel. Als er knopen doorgehakt moeten worden, kan dat vlot gebeuren. Hoe je het draagvlak vergroot en de brug slaat van een kernteam naar het hele team, daar hebben we in de begeleiding ook oog voor.”

5. Wat maakt een begeleiding van Djapo zo anders?

Kristien: “We hebben al vele jaren ervaring met het begeleiden van processen op basis- en secundaire scholen en maken de brug met onderzoek. Alles wat we doen is onderbouwd. We zijn bezig met duurzame ontwikkeling en hebben onze wortels in onderwijs. Dat resulteert in een breed netwerk, waar we gemakkelijk naar kunnen doorverwijzen.”

De Cocon in Tremelo liet zich door Djapo begeleiden om een Kinderrechtenschool te worden.