Praktijkverhaal: werken rond vluchtelingen

Ook het werken rond actuele thema’s behoort tot Educatie voor Duurzame Ontwikkeling! Djapo ging in op de vraag van Arteveldehogeschool om met studenten kleuteronderwijs te werken rond de vluchtelingencrisis. Hoe kunnen zij dit met systeemdenken en filosoferen aankaarten op kleuterniveau?

In deel 1 van de sessie onderzochten studenten door middel van systeemdenken een deel van het systeem dat achter de vluchtelingenstroom zit. Ze leefden zich in de kleuters in en gingen helemaal op in het inlevingsspel: een stoelendans waarbij bij het stoppen van de muziek een tekening gemaakt werd met het materiaal dat op de stoel lag.

Sommige studenten waren solidair en deelden hun materiaal, sommigen maakten geen tekening en nog anderen gebruikten het vreemde materiaal liever niet. Studenten ervoeren dat mensen zich bij eenzelfde gebeurtenis heel anders kunnen voelen en gedragen. Ze namen het perspectief van een ander in en voelden wat verhuizen precies is en wat dit met iemand doet.

Daarna werd ingegaan op het verschil tussen verhuizen en vluchten. Studenten stonden stil bij oorzaken (waarom?) en gevolgen (bijvoorbeeld verschillende manieren waarop vluchtelingen ontvangen worden). Aan de hand van foto’s (vb. een huis dat kapot is) en pictogrammen werden de oorzaken en gevolgen in beeld gebracht.

Op deze manier zagen de studenten dat er niet zomaar één oorzaak-gevolg relatie is, maar dat er meerdere oorzaken zijn waarom mensen gaan vluchten, en dat dit ook verschillende gevolgen kan hebben. Afsluitend werd besproken hoe studenten dit in de kleuterklas kunnen aanpakken.
Via deze werkvormen ‘systeemdenken’ kregen de studenten een beter inzicht in een complexe problematiek.

In een tweede deel maakten de studenten kennis met de kracht van filosoferen. Door eerst zelf mee te filosoferen, zagen ze dat er diep en intensief over concepten wordt nagedacht. Ze deden dit vanuit concreet materiaal: een rugzakje met kleuterspullen, en het verhaal dat de kleuter dit op de boot verliest.

Dit verhaal maakte verschillende emoties en gedachten los, op basis waarvan argumenten konden groeien. Deze werden gebruikt in het filosofisch gesprek over de vraag “Wanneer is iets weg?”.
Tot slot werden tips meegegeven hoe meer abstracte concepten toch op kleuterniveau kunnen vertaald worden.

Heb je nu al vragen? Mail naar lerarenopleiding@djapo.be.