Palmolie achtergrondinformatie

Palmolie wordt gewonnen uit de noten van oliepalmbomen. Het wordt hoofdzakelijk in Indonesië, Sumatra en Maleisië geproduceerd. Palmolie levert in vergelijking met Europese oliën zoals bijv. zonnebloemolie, olijfolie …. veel grotere winsten per oppervlakte op en is dus veel goedkoper. Omwille van dit economische voordeel wordt het wereldwijd op grote schaal in talloze cosmetische en voedingsproducten verwerkt.

Grote oppervlaktes regenwoud worden gekapt of weggebrand om plaats te maken voor oliepalmplantages. Deze regenwouden spelen een sleutelrol om de klimaatverandering te stoppen omdat die dubbel zoveel CO2 kunnen opnemen als bomen van bij ons. Zodra het bos gekapt wordt of platgebrand, dan komt deze co2 terug vrij in de natuur.

Doordat grote gebieden regenwoud worden vernietigd, gaat er veel biodiversiteit verloren. De meest bedreigde diersoorten zijn de orang-oetans, de Aziatische olifant, de Sumatraanse neushoorn en de Sumatraanse tijger.

Het regenwoud is een belangrijke bron van voeding en inkomsten voor de meest arme bevolking op het platteland. Als het regenwoud wordt vernietigd, vervalt deze bron. Tot nu toe werd er vaak aangenomen, dat de algemene welvaart van mensen stijgt als ze een inkomen kunnen genereren door bijvoorbeeld een tewerkstelling in een bedrijf. Dit is echter niet noodzakelijk zo. Vaak voldoet het salaris immers niet om het zelf geteelde of verzamelde voedsel uit het regenwoud te vervangen om er gezonde producten van te kopen. Het eenvoudige, traditionele voedsel wordt dan vaak vervangen door voorverpakt voedsel met veel zout, suiker en verzadigde vetten waar je ziek van wordt.

De meest gebruikte techniek om regenwoud om te vormen tot plantage, is het platbranden van de wouden. De gevolgen van deze bosbranden zijn zeer ernstig! Doordat de ondergrond van de regenwouden in Indonesië vooral uit veengrond bestaat, vat ook de ondergrond vuur. Die ondergrondse branden kunnen soms wel tot een jaar duren. Eens een gebied is platgebrand, is het ook zeer gevoelig voor nieuwe bosbranden. Er zijn gebieden die elk jaar opnieuw vuur vatten. De rook verdrijft mens en dier, en maakt het leven tot ver buiten het regenwoud erg moeilijk. Zo dragen mensen in omringende steden best mondmaskers. De straten zijn immers gevuld met rook van de bosbranden.

Ratten lusten oliepalmvruchten en zijn dus geen graag geziene gasten. Producten zetten dus bestrijdingsmiddelen in tegen de ratten. Helaas zijn deze ook giftig voor andere dieren. Naar verluidt worden ook uilen in de plantages gezet om de ratten te bestrijden.

Volgens het WWF zijn er alternatieven. Je kan ook op een duurzame manier palmolie produceren. Indonesië heeft 7 tot 14 miljoen hectare van vernielde, verlaten grond die geschikt is als palmolieplantage. Alleen al deze grond is genoeg om de productie van palmolie in Indonesië zelfs te verdubbelen.

Wist je dat…

… palmolie undercover gaat in producten door zich te verkleden als vreemde, scheikundige naam of afkorting zoals bijv. Glycol stearate? Palmolie verschijnt zo in meer dan 220 gedaantes of vermommingen.

… koffiegruis niet alleen een prima scrub is, maar misschien binnenkort ook vervanger van palmolie?

… in Frankrijk binnenkort alle producten die voortkomen uit ontbossing, verboden zijn?

… Indonesië door de ontbossing van het regenwoud ’s werelds derde hoogste uitstoot van CO2 heeft, na de Verenigde Staten en China?

… er een label voor duurzame palmolie bestaat? WWF ontwikkelde mee de ‘Round Table for Sustainable Palm Oil’ of nog RSPO.

Tips: hoe kan je palmolie vermijden?

  • Lees de verpakking (soms staat erop vermeld ‘zonder palmolie’).
  • Koop zoveel mogelijke verse producten. Kant-en-klare maaltijden in bakjes en zakjes bevat vaak verborgen palmolie.
  • Bak koekjes of koop koekjes met regionaal geproduceerde oliën zoals koolzaadolie, lijnzaadolie …
  • Kies niet voor biobrandstof want dit bevat niet-duurzame palmolie.

Bronnen

https://www.mo.be/nieuws/voorliefde-palmolie-ontbossing
https://milieudefensie.nl/red-het-regenwoud/palmolie-slechte-en-goede-alternatieven
https://www.milieucentraal.nl/milieubewust-eten/tropische-producten/palmolie/
https://wwf.be/nl/palmolie

Bekijk ook:

Downloadbare lessen rond palmolie op Wereldlesidee
Bestel de klimaatplaat
Maak een bruisbal, een zelfgemaakt cadeautje zonder palmolie of microplastics