Migratie: achtergrond

1. Hoe was het 50 jaar geleden?

In 2014 was het exact 50 jaar geleden dat België met Marokko en Turkije akkoorden sloot over de zogenaamde arbeidsmigratie. De economie in ons land draaide op volle toeren en had dringend nood aan sterke handen. Veel handen. Nodeloos te zeggen dat die akkoorden een enorme impact hadden, zowel in ons land als in Turkije en Marokko. Eerst kwamen individuele arbeiders, nog later volgden hun familieleden. 50 jaar later is de Vlaamse maatschappij dan ook grondig hertekend.

2014 stond volop in het teken van de herdenking én de viering van deze migratiegeschiedenissen. Het jubileum van deze akkoorden is slechts een aanleiding. Want er zijn nog veel meer etnisch-culturele gemeenschappen en personen in ons land dan de Marokkaanse en Turkse. En ook ‘de Vlaming’ zelf heeft een migratiegeschiedenis. Dus, voor wie er nog aan zou twijfelen: migratie in Vlaanderen maakt deel uit van ons DNA – vroeger, nu en in de toekomst.

Bron: Uit in Vlaanderen: 50 jaar migratie

2. Valt er iets te vieren?

1) Een verstandshuwelijk?

De Marokkaanse en de Turkse migratie naar België was er eentje van wederzijdse noodzaak; de enen wilden weg van de plek waar er een morgen was die niets te bieden had, hoe hard ze ook probeerden en de anderen zagen een morgen gloren die geweldig veelbelovend was maar die ze zonder hulp onmogelijk konden binnen halen. En dus repten Westerse bedrijven zich naar Noord-Afrika en Turkije om sterke en gezonde mannen te ronselen. De eerste Marokkaanse migranten kwamen hier al eind jaren vijftig toe, lang voor Léon Servais et Thami Ouezzani, de ministers van arbeid van respectievelijk België en Marokko op 17 februari 1964 het verdrag voor de tewerkstelling van Marokkaanse werknemers in België ondertekenden.

De mannen werden gewogen en er werd in hun mond gekeken. Als ze sterk genoeg waren, kregen ze een stempel. Niet op hun lichaam, maar in hun gloednieuw paspoort. Dat was het ticket naar de steenkoolmijnen, de fabrieken en de tuinbouw. Ze legden metrostations en autowegen aan, ze bouwden viaducten en bruggen. Enige kennis van de taal of van de gebruiken van het land van tewerkstelling was absoluut geen voorwaarde. Neen, een gedwongen huwelijk was het niet, hoogstens en verstandshuwelijk.

2) Wat na het migratieakkoord?

Er is in die vijftig jaar veel gebeurd en er is veel gezegd, veel gepraat over de migranten maar nog veel te weinig met hen. Er is veel verondersteld. Zo veronderstelde men dat de arbeidsmigranten na geleverd werk zouden vertrekken.

Dat terugkeeridee is pas ergens halverwege de jaren tachtig opgegeven. Een laatste stuiptrekking van dat idee was de zogenaamde oprotpremie. Een premie die de overheid bereid was te betalen aan migranten die ingingen op het verzoek van de overheid om met hun gezin terug naar het land van herkomst te verhuizen. De jaren tachtig hadden hun intrede gedaan. De vette jaren waren voorbij, er was geen werk meer en het eigen volk kwam op de eerste plaats.

Het was ook in die jaren dat de politiek ontdekte dat het migrantenvraagstuk electoraal winstgevend was omdat het een simpele verklaring kon geven voor complexe maatschappelijke problemen. Migranten werden een politiek onderwerp zonder dat de migranten zelf een politiek weerwoord konden bieden want ze hadden geen stemrecht en de toegang tot de Belgische nationaliteit was niet zo evident.

Bron: deredactie.be

3. Oorzaken van migratie:

Er zijn verschillende mogelijke oorzaken van migratie:

  • beroepskeuze
  • politiek
  • economisch
  • vervolging
  • sentimenteel (de wens om zich in een land met persoonlijke voorkeur te vestigen)
  • familiehereniging
  • oorlog

Vaak zijn de redenen om te migreren niet eenduidig. Er kunnen immers meerdere oorzaken aan de basis liggen van de wens om te migreren. Zo kan oorlog bijvoorbeeld de eigenlijke oorzaak zijn van economische problemen die een individu doen zoeken naar een beter economisch bestaan, kan ook familiehereniging economisch gemotiveerd zijn of kan het sentiment er voor zorgen dat men specifiek op zoek gaat naar een baan in een bepaald land.

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Immigratie

4. Enkel migratie naar het Noorden?

1) Migratie tussen buurlanden:

Migratie is een wereldwijd fenomeen. In een wereld waar geld en goederen steeds vrijer mogen bewegen ontstaat er een mondiale arbeidsmarkt. Die zet mensen er toe aan om ook werk te zoeken buiten de grenzen van hun geboorteland. De groeiende ongelijkheid en het gebrek aan perspectief op ontwikkeling in de eigen streek, zijn de belangrijkste redenen voor emigratie uit het Zuiden. De voorbije decennia is het aantal mensen dat in een ander land dan hun vaderland verblijft, dan ook sterk gestegen. In 2007 waren er naar schatting 200 miljoen internationale migranten in de wereld.

Toch klopt het niet dat het Noorden het grootste deel van deze migrantenstroom zou opvangen. Een groot deel van migratie gebeurt tussen landen uit het Zuiden. Dikwijls gaan de mensen er op zoek naar een betere toekomst in (buur)landen die het economisch niet of nauwelijks beter doen dan hun eigen land. Vaak hebben zij de middelen niet om emigratie naar het Noorden te overwegen. Andere migranten kloppen als gevolg van natuurrampen of conflicten aan bij buurlanden of -regio’s.

Arme landen krijgen dus bijna evenveel immigratie te verwerken als de industrielanden. In tegenstelling tot wat men vaak denkt is migratie ook niet langer een zaak van vooral mannen. Op dit moment zijn ongeveer de helft van de wereldwijde migranten vrouwen.

2) Migratie naar het Zuiden:

Als iemand vanuit de Lage Landen naar Zuid-Afrika emigreert is dat meestal omdat werkdruk en inzet bij ons niet meer het nodige arbeidsgenot en de verwachte levenskwaliteit leveren. Vooral bij zelfstandigen die keihard werken en lange dagen kloppen is de wil groot om te emigreren – zeker als ze elk jaar opnieuw moeten vaststellen dat onze belastingdruk altijd maar hoger lijkt te worden en het tijdens hun enige vrije dag van de week weeral eens regent.

In Zuid-Afrika heb je daar bijvoorbeeld minder last van. Je moet er uiteraard ook belastingen betalen en af en toe regent het er, maar jouw geld is er in elk geval meer waard dan bij ons omdat de Zuid-Afrikaanse Rand nog steeds ondergewaardeerd is. Je kan er dus een bedrijfsterrein, een gastenhuis of een landhuis kopen zonder meteen al jouw financiële middelen kwijt te zijn. Anderzijds zijn de immoprijzen op superlocaties zoals Kampsbaai (Kaapstad) te vergelijken met die van Knokke of Zandvoort.

Bronnen: http://www.11.be/11/migratie/artikel/detail/detail/iedereen_heeft_baat_migratie,103343 http://www.infozuidafrika.be/zuid-afrika/emigreren-emigratie

5. Migratie als ontwikkelingsproject?

11.11.11 vindt migratie in se geen negatief fenomeen. Elke migratie is immers een individueel “ontwikkelingsproject”. Voor 11.11.11 is het dan ook niet aanvaardbaar om ontwikkelingsgeld te gebruiken voor initiatieven die migratie willen bestrijden, of om ontwikkelingssamenwerking te laten afhangen van medewerking aan een strenger migratie- en asielbeleid. Toch zijn er in verschillende samenwerkingsakkoorden en verdragen tussen de EU en landen in het Zuiden bepalingen in die zin opgenomen. 11.11.11 stelt dat ontwikkelingssamenwerking migratie op korte of middellange termijn niet kan verminderen, integendeel! De grootste migratiestromen naar het Noorden komen immers uit middeninkomenslanden. Het iets hogere welvaartsniveau maakt dat migreren over een langere afstand voor die mensen toegankelijker is.

Bron: http://www.11.be/11/migratie/artikel/detail/detail/iedereen_heeft_baat_migratie,103343