Merelbeke- Toucountouna: zaadjes planten voor wereldburgerschap

Heeft je gemeente een stedenband of wissel je in het kader van een scholenband ideeën uit met een school in het Zuiden, dan kan je je door Djapo laten begeleiden om zoveel mogelijk uit deze samenwerking te halen. Zo coachten wij de leerkrachten van de lagere school GILKO in Merelbeke, die samenwerkt met EPP Wansokou, een school in Toucountouna, Benin.

Uitbouwen van een scholenband

In 2016 werd een band opgezet tussen de lagere scholen van de gemeentes Merelbeke en Toucountouna, een dorp in het noorden van Benin. Michiel Ouvry, coördinator internationale samenwerking:

“De gemeente Merelbeke vindt het belangrijk om in te zetten op duurzaamheid en internationale samenwerking. Wat hier gebeurt heeft invloed op anderen en omgekeerd. Merelbeke wil die open geest en duurzame houding ook meegeven aan haar inwoners. Het partnerschap van de gemeente Merelbeke met het gemeentebestuur van Toucountouna is niet het partnerschap van het gemeentebestuur maar is het partnerschap van alle inwoners van Merelbeke. Daarom is het belangrijk dat zoveel mogelijk inwoners maar zeker ook de scholen worden betrokken bij dit partnerschap. We zetten dan ook intensief in op educatieve projecten voor alle leeftijden.”

Wat zo een samenwerking kan betekenen, vertelde juf Isabel van het vierde leerjaar in haar school aan een geïnteresseerd publiek van ouders, leerkrachten en middenvelders. Isabel trok vorig jaar naar Benin en werkte een week mee in partnerschool, EPP Wansokou. Zo’n scholenband biedt bijzondere kansen voor duurzame educatie. Om die optimaal te benutten, werd Djapo ingeschakeld.

“We gaven de leerkrachten een aantal coachingsessies, bijvoorbeeld rond systeemdenken en filosoferen”, vertelt Kristien De Frenne van Djapo. “Tijdens de workshops van Djapo kreeg ik vooral inspiratie door jullie concrete werkvormen”, getuigt juf Isabel. “Met deze werkvormen leer je de kinderen onder andere om de wereld ook eens door een andere bril te bekijken.”

Taalbarrière als onverwacht obstakel

Tijdens haar verblijf in Toucountouna was juf Isabel ’s voormiddags observator in de klassen. In de namiddag gaf zij er zelf les. “Hun kennis van het Frans was niet zoals ik had verwacht. Daardoor waren sommige opdrachten die ik gaf heel moeilijk voor hen. Ik wilde bijvoorbeeld Djapo’s werkvorm ‘de Siamese rups’ gebruiken om systeemdenken te stimuleren, maar dat leek mij uiteindelijk onmogelijk door de taalbarrière.”

“Een andere opdracht, om het creatief denken te stimuleren, lukte wel heel goed, tot verbazing van hun eigen leerkracht! In hun schoolsysteem is het echte ‘doceren’ nog de gewoonte. De kinderen aanmoedigen om zelf na te denken, is nieuw voor hen.” Ondanks dat ze het begrip ‘brug’ niet kenden, slaagden juf Isabel haar Beninse leerlingen erin een brug van papier te bouwen die een zware stapel boeken kon dragen.

Huisje op de berg

Om het doel en de concrete invulling van de scholenband te bepalen, werd ook een werkvorm van Djapo benut: ‘Huisje op de berg’. Op basis van deze visuele voorstelling van een project bespreken de deelnemers wat het gewenste resultaat is, welke wegen daar naartoe leiden en welke obstakels er kunnen zijn.

De leerkrachten van GILKO deden deze oefening in Merelbeke, juf Isabel gaf ze in Toucountouna aan de directieleden. “Het mooie was dat daaruit bleek dat onze beide scholen dezelfde visie deelden over het hoe en waarom van onze scholenband.”

Noord-Zuid-contact voor een duurzame wereld

Juf Isabel van GILKO en Kristien De Frenne van Djapo zijn het er roerend over eens: als je zo’n scholenband goed aanpakt, is het een enorme verrijking voor de leerlingen. “Ik heb het gevoel dat we op die manier echt zaadjes planten voor wereldburgerschap”, vertelt juf Isabel.

Kristien De Frenne: “Het contact met leeftijdsgenoten uit een ander werelddeel bevordert de verdraagzaamheid. Het geeft de kinderen een bredere blik en beide partijen leren van elkaar bij op gebied van duurzaamheid. Zo zullen Vlaamse kinderen bijvoorbeeld spaarzamer omgaan met water als ze beseffen hoe kostbaar dit is aan de andere kant van de wereld.”

Dat bevestigt ook de gemeente Merelbeke.

Michiel Ouvry: “De scholenbanden zijn een mooi voorbeeld van hoe interessant het kan zijn om contacten op te bouwen met een school in ander land. Leerlingen stellen vragen aan elkaar. Ze merken dat heel veel zaken gelijk lopen en leren meer over de context van een land.  Door deze positieve manier van uitwisselingen worden clichés vaak ontkracht en ontstaat een grotere betrokkenheid bij de doelstellingen van internationale samenwerking en duurzaamheid.“

Bekijk ook:

Ons aanbod voor steden en gemeenten
Meer over creatief denken, systeemdenken en filosoferen.
Meer over Djapo