Djapo maakt educatief aanbod rond duurzaam afval- en materialenbeheer in opdracht van Fost Plus

Actiegericht werken rond duurzaam afval- en materialenbeheer. Dat is ‘Ik zie wat jij niet ziet’, een educatief aanbod voor het secundair onderwijs dat Djapo ontwikkelde in opdracht van Fost Plus, met de steun van het Vlaamse Gewest. Een gesprek met Bram Speleman van Djapo.

‘Ik zie wat jij niet ziet’ is de titel van dit pakket. Slaat dit op afval, of op wat je kan doen met afval? Zwerfvuil zie je bijvoorbeeld vaak wel. Vanwaar deze titel?

Bram Speleman: ‘Ik zie wat jij niet ziet’ daagt jongeren uit om verder te kijken dan verpakkingsafval als restproduct en na te denken over concepten als circulariteit. De titel verwijst naar nieuwe levens voor afval. Afval lijkt op het eerste gezicht waardeloos, maar kan mits duurzame omgang eigenlijk erg waardevol zijn en nieuwe levens krijgen. Het uitgangspunt is dan ook een andere kijk op afval binnen een circulaire economie.

De ondertitel ‘Schrijf een nieuw verhaal met afval’ verwijst naar hoe de aanpak jongeren stimuleert om zelf aan de slag te gaan rond dit thema. Jongeren worden uitgedaagd in hun denken en ontwikkelen met dit educatief aanbod de nodige vaardigheden om samen actie te ondernemen voor een duurzame toekomst.

Het is een educatief aanbod dat Djapo ontwikkelde voor Fost Plus. Wat is precies de bedoeling? Wat wil Fost Plus hiermee bereiken?

Bram Speleman: Fost Plus staat in voor de promotie, coördinatie en financiering van de selectieve inzameling, sortering en recyclage van huishoudelijk verpakkingsafval in België. Met het educatief aanbod ‘Ik zie wat jij niet ziet’ wil Fost Plus jongeren doen inzien dat verpakkingsafval niet louter een restproduct is, maar een waardevolle grondstof in een circulaire economie.

Door middel van een positieve, participatieve aanpak wil Fost Plus de betrokkenheid en actiecompetentie van jongeren bovendien verhogen en hen doen aanvoelen dat hun acties en hun omgang met verpakkingsafval wel degelijk een verschil maken. Zo hoopt Fost Plus jongeren te stimuleren om bewust duurzaam om te gaan met verpakkingsafval, bijvoorbeeld door correct te sorteren.

Een educatief aanbod over verpakkingsafval? Dan denk ik aan jongeren leren sorteren en recycleren, afval en dus grondstoffen beperken. Gaat het daarover? Wat maakt dit pakket speciaal?

Bram Speleman: Het aanbod heeft Djapo’s kader rond Educatie voor Duurzame Ontwikkeling (EDO) als basis en is opgebouwd volgens een actiegerichte methodiek waarmee je jongeren eigenaarschap geeft en hun verantwoordelijkheidszin aanscherpt. Door actiegericht te werken, creëer je als leerkracht betrokkenheid en prikkel je jongeren hun nieuwsgierigheid rond dit duurzaamheidsvraagstuk. Je leert hoe je hun creatief en kritisch denkvermogen aanwakkert, zodat ze gaandeweg ontdekken dat ze deel uitmaken van een groter geheel waarbinnen hun gedrag een positieve invloed kan hebben. Door jongeren actiecompetent te maken, stel je hen in staat om nu en in de toekomst bewust duurzame keuzes te maken.

Om een duurzaam leereffect te garanderen, mikt het aanbod op competentieverhoging bij leerkrachten, onder andere door gerichte werkvormen aan te reiken waarmee je jongeren maximale inspraak geeft in het traject dat zij doorlopen. In die zin komt ‘Ik zie wat jij niet ziet’ tegemoet aan de wensen van leerkrachten die op zoek zijn naar methodes om hun leerlingen meer eigenaarschap te geven over hun toekomstperspectief en hun leerproces.

Het materiaal biedt leerkrachten bovendien veel mogelijkheden tot differentiatie en laat toe op maat te werken en de lesinhoud af te stemmen op de context van hun leerlingen en de school. Ook de mogelijkheid om zelfstandig of met beperkte of diepgaande ondersteuning aan de slag te gaan met het materiaal, komt tegemoet aan de verschillende noden van leerkrachten. Ten slotte stelt dit materiaal leerkrachten in staat om aan de nieuwe eindtermen te werken.

Wat mogen leerkrachten verwachten van ‘Ik zie wat jij niet ziet’?

Bram Speleman: Ik zie wat jij niet ziet bestaat uit downloadbare lesvoorbereidingen en didactische ondersteuning in de vorm van een eenmalige nascholing of een traject op maat.

Leerkrachten kunnen zelfstandig aan de slag gaan met de downloadbare lesvoorbereidingen, die geschikt zijn voor alle graden van het secundair onderwijs en afgestemd zijn op de eindtermen. Leerkrachten vinden er alle nodige informatie, werkvormen, concrete tips en inspiratie in om samen met hun leerlingen een actiegericht en betrokken project rond duurzaam afval- en materialenbeheer op te zetten. Naast deze lesfiches bevat het materiaal een achtergronddossier, werkbladen en inhoudelijke verdieping.

Voor meer uitgebreide toelichting en begeleiding op maat kunnen leerkrachten zich door onze begeleiders laten ondersteunen in de vorm van een eenmalige nascholing (project) of een nascholing en coachingstraject op maat.

Meer informatie vind je op www.fostplus.be/ikzie