Achtergrondinformatie werk

Leidraad:

‘Het probleem met werken, is iemand te vinden die u daarvoor euro’s wil betalen, dat wil zeggen het ook een betaalde baan te laten zijn. De schaarste aan banen is daarom de schaarste aan geld. Maar moet geld schaars blijven? Waarom niet voor uzelf voldoende geld scheppen om de schaarse nationale munteenheid aan te vullen, om meer werk betaald te laten geschieden? Dit is wat veel gemeenschappen in verschillende gebieden in de wereld al gedaan hebben.’

Uit: “Het geld van de toekomst”, Bernard Lietaer (p 108) -te downloaden boek via http://aardnoot.nl/Het_geld_van_de_toekomst

1. Welke job is van waarde? En wordt elke job naar waarde geschat en betaald?

Een studie van de New Economic Foundation (nef) toonde aan dat maatschappelijk zeer relevante jobs vaak niet of erg onderbetaald worden. Meer zelfs: jobs die de maatschappij schade toebrengen worden doorgaans beter betaald dan jobs die de maatschappij versterken. Een voorbeeld uit de studie: een reclamemaker zet vooral aan tot consumptie. Consumptie is een bron van werkgelegenheid, en dat is goed voor een samenleving; Maar de negatieve effecten van de job is dat mensen aangezet worden tot overmatige consumptie. Gevolgen: meer uitgeven dan je aankan, schulden, angstgevoelens, schade aan het milieu. Ondanks het feit dat de balans voor de samenleving eerder negatief uitvalt, worden reclamemakers doorgaans goed betaald. Een poetsvrouw in een ziekenhuis daarentegen zorgt ervoor dat de ziekenhuisbacteriën worden teruggedrongen en daardoor het aantal doden daalt. Ondanks deze meerwaarde voor de samenleving, wordt een poetsvrouw minder betaald dan een reclamemaker.

De verloning van jobs houdt vaak ook een waardeoordeel in. Zo worden goed betaalde jobs doorgaans meer gewaardeerd dan lager betaalde jobs. Dit ondanks het feit dat, zo concludeert de studie, het meestal de minder betaalde jobs zijn die echt iets bijdragen tot de samenleving.

Bron: Rapport ‘A bit rich’: http://www.neweconomics.org/publications/bit-rich

2. Vuilnisophaler maatschappelijk veel meer waard dan accountant:

We willen de leerlingen laten nadenken over de maatschappelijke waarde van jobs, onafhankelijk van hun sociale status door verloning.

“Voor elke euro die een poetshulp in een ziekenhuis verdient, creëert die meer dan 10 euro aan maatschappelijke meerwaarde. Kinderverzorgers genereren dan weer tussen 7 en 9,50 euro voor elke euro ze betaald krijgen. Vuilnisophalers brengen de maatschappij 12 euro op voor elke euro aan loon dat ze ontvangen.

Bankiers echter vernietigen 7 euro voor elke euro die ze creëren, marketeers vernietigen 11 euro, en fiscalisten doen het nog slechter: zij vernietigen maar liefst 47 euro voor elke euro die ze opbrengen. Deze vergelijking werd gemaakt in de studie “A bit rich?” van de New Economics Foundation (NEF), een Britse denktank. Die pleit voor het beter waarderen van functies. Want de jobs die nu het meest bijdragen, zijn wel het laagst betaald (en omgekeerd).

Bron: http://www.taxtalk.be/nl/2009/12/14/vuilnisophaler-maatschappelijk-veel-meer-waard-dan-accountant/. De auteur gebruikte volgende bronnen: Telegraph, BBC World Service, Financial Times, Guardian, NEF.

3. Word zelf poenschepper:

Gemeenschappen kunnen zelf geld scheppen. Hoe dat mogelijk is, lees je hier onder.

Lietaer: “Er zijn veel misverstanden over geld. De definitie van geld zegt dat het een overeenkomst is (meestal onbewust) binnen een gemeenschap om iets als ruilmiddel te gebruiken. Een overeenkomst is een afspraak, net als een huwelijk, of een spel, je maakt samen de regels.”

Al het geld van vandaag, alle euro’s, US dollars, yen, enzovoort, is de schuld die iemand anders heeft bij de bank. De bank creëert geld op het moment dat iemand om een lening vraagt. De schuldnemer kan een regering zijn, een bedrijf of een individu die een lening neemt om een huis te kopen. Het geld dat spaarders op de bank storten, is maar 5 tot 10 % van al het geld dat vandaag de dag in omloop is. Als dit de enige manier was om geld in de omloop te brengen, hoe zou de economie dan kunnen groeien? De bank gebruikt het gestorte geld als reserve. Door het geld vervolgens weer uit te lenen met rente, kan zij daar tien keer zoveel geld mee creëren. Wanneer de lener het bedrag mét rente moet terugbetalen aan de bank, moet hij hiervoor concurreren met andere landen, bedrijven of collega’s. Zonder die beter betaalde baan bijvoorbeeld, kun je misschien je hypotheek niet aflossen.

Lietaer adviseert en werkt mee aan baanbrekende projecten voor systemen die op grote schaal kunnen werken. In Duitsland zijn drie van de vijftig projecten die gepland staan, gelanceerd in het ‘Regionetwerk’. Het zijn regionale complementaire geldsystemen, die de economie, natuur, het sociale en het culturele leven rondom grote steden kunnen ontwikkelen, los van competitie. Ze zijn onafhankelijk van regeringsgeld. Nu al profiteren mensen en bedrijven van de grotere samenwerking.

Zie ook achtergrondinformatie bij het wereldlesidee over ‘Geld’.

Bron: http://www.pangram.nl/portfolio/interview%20Lietaer%20-%20complementair%20geld.pdf